Steunkousen aanmeten

Aanmeten therapeutisch elastische kousen
In de volksmond wordt vaak gesproken over steunkousen, sokken of alleen kousen. Door de vele misverstanden en zelfs fabeltjes over kousen wordt het belang ervan onderschat. Daarnaast is door de komst van kleurtjes en verschillende materialen de discussie over kousen verschoven naar een cosmetisch terrein. Door te lopen met uw therapeutische elastische kousen aan, zal door het aanspannen van uw kuitspieren (de kuitspierpomp) de bloedafvoer extra gestimuleerd worden. Hierdoor verbetert ook de microcirculatie ter plaatse. Bewegen is dus belangrijk!

Soorten Therapeutisch Elastische Kousen

Er bestaan vele soorten elastische kousen (TEK's). Elk type kous heeft specifieke kenmerken qua samenstelling, drukklasse en stijfheid. Een belangrijke indeling in kousen is die in:
  • kousen met naad (vlakbreikousen) en
  • kousen zonder naad (rondbreikousen).
Een vlakbreikous wordt gebreid met een variabel aantal naalden; afhankelijk van de grootte van de kous wordt het aantal naalden vergroot of verkleind ("meerderen en minderen"). De elastische vezel die in het breiwerk voor de druk zorgt, ligt hier los in geelgd. Daardoor is de druk van een kous op alle niveaus gelijk. Als het "breiwerk" klaar is, wordt het dichtgeklapt aan elkaar genaaid waardoor een naad ontstaat.

Een rondbreikous wordt gebreid met een buisvormige machine die met een vast aantal naalden "een buis" breit. De enige manier om toch wat verschil in grootte te krijgen, bijvoorbeeld voor de omtrek van de kuit of een bovenbeen, wordt gekregen door de elastische draad los of aangespannen in het breiwerk in te leggen. Als men een rondbreikous dan ook naast de arm of het been legt waarvoor hij bedoeld is, dan zult u hier zelden een exacte vorm van uw been er in terug herkennen. Dat is bij een naadkous wel zo.

Ook de indeling in de verschillende drukklassen:
  • drukklasse I,
  • drukklasse II,
  • drukklasse III
  • drukklasse IV
Waarbij IV de hoogste drukklasse vertegenwoordigt. In Nederland worden kousen in de klasse II, III en IV door de zorgverzekeraar vergoed, mits de medische indicatie hiervoor voldoet en de kousen niet worden gebruikt voor nabehandeling bij het wegspuiten of operatief verwijderen van spataders.

Klasse I-kousen worden niet tot de echte therapeutische elastische kousen gerekend en om die reden in Nederland niet door zorgverzekeraars vergoed.

Professionele aanmeting Therapeutische Elastische Kousen

De huisarts of specialist schrijft elastische kousen voor. Aan de hand van de verwijzing zal bij de eerste afspraak het ziektebeeld in kaart worden gebracht en de benen/arm worden opgemeten. Dit gebeurt op een zo dun mogelijk been of arm. Zit er nog teveel vocht in het been of de arm zal de huidtherapeut eerst gaan zwachtelen. Dit zwachtelen is noodzakelijk om de arm/been dun te krijgen. Zou dat niet gedaan worden dan stuwt de kous het vocht uit de benen/arm, vervolgens zal de kous gaan afzakken omdat de arm/benen in omvang hebben afgenomen.

Advies
Gezien de complexiteit dient een therapeutisch elastische kous te worden aangemeten door een adequaat geschoolde deskundige b.v. een huidtherapeut. Als huidtherapeut ben je ook (in)direct bij de behandeling betrokken en heb je veel kennis en kunde op het gebied van de behandelindicaties. Aan de hand van de maten en het voorschrift van de arts wordt bepaald wat de beste kousen zijn. Met persoonlijke voorkeur zal zoveel mogelijk rekening worden gehouden. Hierna worden de kousen besteld. De effectiviteit van een therapeutisch elastische kous dient gecontroleerd te worden, eventuele aanpassingen moeten aangebracht kunnen worden, er worden aantrekinstructies gegeven en er wordt uitgelegd hoe men het beste kan omgaan met de kousen.

Kousen worden geheel door de zorgverzekeraar vergoed. Men heeft doorgaans recht op 2 paar per 12 maanden. Het is belangrijk een kous altijd te dragen. Dit geldt vooral als er sprake is van een vergrote vochtproductie. In rust wordt het minste vocht "gemaakt", bij inspanning kan dit wel 10 x zoveel worden!

Wanneer wordt er veel vocht gevormd:
  • Bij inspanning
  • Bij warmte; sauna, zomer, in de zon
  • Bij lang niet gebruiken van de lymfpomp en/of spieren (stil zitten, zittend werk, lange reizen in bus of vliegtuig
  • Toename van gewicht, overgewicht
  • Beschadiging aan de huid met ontsteking, verwonding e.d.


Procedure aanmeten Therapeutische Elastische Kousen

Aanmeten
Bij het eerste consult meten wij de omvang van uw aangedane been of arm. Onze bevindingen worden met u besproken. Nadat wij van uw zorgverzekeraar goedkeuring hebben ontvangen (als zij dit eist), wordt uw steunkous bij de fabrikant besteld.
Gemiddeld wordt de bestelde kous na ongeveer 5 tot 12 werkdagen geleverd.
Zodra de kous binnen is nemen wij contact met u op voor een afspraak om de kous te passen en u verdere instructie en voorlichting te geven.

Verzekeringen

De verzekeraars hanteren verschillende vergoedingen en vervangtermijnen. Deze gegevens worden vermeld in uw polis (basisverzekering)
De vergoeding kan als volgt van toepassing zijn:
a. 2 paar of 2 stuks per 12 of 14 maanden
b. 1 paar of stuk met na 3 maanden een herhaling van 2 paar of 2 stuks per 12 of 14 maanden

Zorgverzekeraars sluiten per verzorgingsgebied overeenkomsten af met de steunkous leverende praktijken. Wij hebben met de meeste zorgverzekeraars overeenkomsten. Sommige zorgverzekeraars eisen een machtiging/aanvraag. Controleer dit in uw polis.
U dient een verwijsbrief, identiteitskaart en verzekeringspas te overleggen.

Steunkousen worden niet vergoed na spatader operaties of sclero-compressietherapie.


Betalingsvoorwaarden

Alle rekeningen die niet door de zorgverzekeraar vergoed worden, dienen bij afname te worden voldaan. U kunt pinnen of contant betalen. Voorbeelden hiervan zijn: reparatiekosten, extra kousen, controle metingen op uw verzoek enz.

Reparatie

De kousen zijn tegen vergoeding te repareren. Ze dienen gewassen te worden ingeleverd.
De fabrikant bepaalt vervolgens of het een fabricagefout is of een schade door onjuist gebruik en stelt daarmee ook de kosten vast. Kousen binnen de garantietermijn met fabricagefouten worden kosteloos vervangen. Kousen ouder dan één jaar, worden in verband met garantie, niet meer gerepareerd door de fabrikant.


Garantie

Voor gebreken binnen de garantietermijn gaan de kousen terug naar de fabriek. Garantie geldt voor een termijn van 3 maanden op functionaliteit.
De pasvorm wordt gegarandeerd voor een termijn van 1 maand na aflevering.
Het advies is om uw nieuwe kousen na aflevering direct te gaan dragen.
De garantiebepalingen zijn niet van toepassing op gebreken veroorzaakt door normale slijtage, flebologische verandering of onzorgvuldig gebruik ontstaan in de garantieperiode (bijvoorbeeld scherpe nagels, eeltranden, slijtage van het hielstuk door het lopen op slippers of zonder schoenen of oneffenheden in de schoenen).

In het geval van een mogelijk probleem met betrekking tot de kous dient u direct met ons contact op te nemen. De kousenfabrikanten schatten dat een steunkous een levensduur heeft van ongeveer 6 maanden. De zorgverzekeraar vergoedt kousen slechts 1x per 12 tot 14 maanden. Let daarom goed op de wasinstructie. Deze is van belang om de levensduur te verlengen.





Behandelindicaties

Bij al deze behandelindicaties is er sprake van een opeenhoping van vocht. Dit komt of omdat er teveel lymfvocht wordt "geproduceerd", en/of doordat er te weinig vocht wordt afgevoerd. In beide gevallen zal er vochtophoping zijn. De vochtproductie in de weefsels kan men remmen door de druk van buiten te verhogen. Dit kan gebeuren door bijvoorbeeld een verband of therapeutisch elastische kousen te dragen.

Varices (spataders) / C.V.I. (chronische veneuze insufficiëntie) / open been

Ongeveer de helft van onze bevolking vertoont symptomen van aderaandoeningen in de benen in een vroeg of een meer gevorderd stadium. Zonder een juiste en tijdige behandeling kunnen spataders ingrijpende gevolgen hebben op de kwaliteit van het leven en de mobiliteit van de persoon. Vooral mensen met een staand beroep hebben hier het meest last van daar er bij het staan nauwelijks de spierpomp wordt gebruikt.
 
De hartspier en haar pompsysteem vervullen een vitale functie in het lichaam. Duizenden malen per dag stuwt een gezond hart het bloed krachtig en onder hoge druk via de slagaders tot in alle delen van het lichaam. Zo transporteert ons bloed zuurstof en voedingsstoffen door het hele lichaam om alle organen te bevoorraden.

Even essentieel is daarna de afvoer van het gebruikte, zuurstofarme bloed via de aderen terug naar het hart. Onder invloed van de zwaartekracht kan het bloed zich in een laag punt van het lichaam ophopen in een ader. Omdat de aderwand dun en rekbaar is, zwelt die ader op. Wanneer deze toestand lang blijft bestaan, zal de ader verder uitrekken. De druk in de ader neemt daarbij toe. Het gevolg is dat de kleppen door de verwijde ader niet goed meer kunnen sluiten en gaan lekken. Het bloed kan daardoor de verkeerde kant op stromen, dus van het hart af. Hierdoor wordt de ader nog wijder, gaan de kleppen nog meer lekken en ontstaat er een zogeheten spatader. Een spatader is dus een plaatselijke uitrekking en verzwakking van een normale ader. Spataders kunnen op verschillende plaatsen ontstaan: in een grote hoofdtak (stamvarices), in een zijtak (zijtakvarices) en in de kleine adertjes. Bij zeer kleine spatadertjes in de huid spreekt men van besenreiservarices. Deze worden ook wel penseelvarices of blauwscheuten genoemd.
 
Spataders zijn het gevolg van problemen in de oppervlakkige aders. Deze oppervlakkige aders lopen vrij dicht onder de huid, hebben weinig steun van de omgeving en zetten gemakkelijk uit. Ook in de diepliggende aders kunnen de kleppen lekken, wat soortgelijke klachten kan opleveren. Dit is echter niet altijd zichtbaar en komt minder vaak voor dan spataderen. Dit proces vormt jaar na jaar een zware belasting voor onze aders. Een al jaren bestaand spatader probleem wordt uiteindelijk chronisch. Meerdere nadelige gevolgen van de spataders kunnen we herkennen. We zien veel kleine rode adertjes rond de enkel soms gepaard gaand met pigmentatie vlekjes, witte verkleuringen, vochtophopingen in de benen, huiduitslag, of verharding van de huid. Wanneer spataders of lekkende kleppen in de diepliggende aderen niet behandeld worden, kunnen andere problemen in de benen ontstaan. In het ergste geval een open been. De huid gaat dan stuk en geneest niet spontaan, daar het voorzieningsgebied ter plekke onvoldoende is.




Trombose

Trombose is een aandoening waarbij er bloedstolsels gevormd worden in de bloedvaten. Dit kan optreden in de slagaderen, dit zijn bloedvaten die van het hart afgaan, we spreken dan van arteriële trombose, waarbij bijvoorbeeld herseninfarct en hartinfarct kan ontstaan. Maar meestal ontstaat trombose in de aderen, de bloedvaten die naar het hart toegaan, en dan noemen we het veneuze trombose, hierbij is er sprake van een trombosebeen of van longembolie.

Bij een trombose wordt er een bloedprop gevormd. Een dergelijke prop kan zo groot worden, dat hij een bloedvat volledig afsluit, we spreken dan van trombose. Het bloed kan niet meer komen waar het komen moet. Dat betekent GROOT ALARM, vooral als het in het hart (infarct), in de hersenen (beroerte) of in de longen (embolie) gebeurt. Trombose kan overigens in elke ader en slagader optreden. Ook in een arm of been. Omdat het bloed niet goed kan (weg)stromen, wordt het lichaamsdeel dik en pijnlijk. Trombose heeft verschillende oorzaken. Het kan aan de kwaliteit van het bloedvat liggen. Denkt u maar aan slagaderverkalking. Maar ook een te trage bloedsomloop kan er toe bijdragen. Zoals tijdens langdurige bedrust, bijvoorbeeld na een operatie.

Tot slot kan het bloed zelf ook de grote boosdoener zijn, als de stollingsneiging te groot is. Patiënten die een trombosebeen hebben doorgemaakt kunnen een zogenaamd posttrombotisch syndroom ontwikkelen. Dit syndroom bestaat uit een scala van klachten variërend van zwelling, pijn, oedeem, pigmentatie tot een open been. Met medicijnen is dit syndroom nauwelijks te beïnvloeden.

De enige maatregel die daadwerkelijk werkt is het consequent dragen van op maat gemaakte steunkousen. Indien deze kousen gedurende twee jaar consequent gedragen worden, kan het optreden van het posttrombotisch syndroom met 50% gereduceerd worden. De meeste patiënten kunnen overigens na de behandeling weer alles doen wat ze gewend waren inclusief sporten. Voor patiënten die klachten blijven houden is het belangrijk de steunkous goed te dragen en lang staan en tillen te vermijden.


Wat is lymfoedeem?

Lymfoedeem betekent letterlijk vochtophoping. Bij lymfoedeem is de afvoer van weefselvocht te gering vanwege een stoornis in het lymfstelsel. 

Primair lymfoedeem
Hiervan spreekt men wanneer iemand is geboren met een slecht aangelegd lymfesysteem; er kan sprake zijn van te weinig lymfvaten, te smalle lymfvaten, te brede lymfvaten of van een aandoening aan de lymfeknopen zodat er geen optimale afvoer van lymfe kan plaatsvinden. Het is niet gezegd dat een primair lymfoedeem al vanaf de geboorte zichtbaar moet zijn. Een deel wordt pas zichtbaar rond de pubertijd en een veel groter deel (90%) manifesteert zich pas veel later. Bij een later optredend primair lymfoedeem is er meestal sprake van een uitlokker, iets wat het min of meer 'slapende' lymfoedeem activeert. De uitlokker kan eigenlijk van alles zijn: een ongeluk, overmatige inspanning, extreme warmte of kou, een wond, een ontsteking, een zwangerschap, een zonnebrand of zelfs een muggenbeet. Opvallend is dat dit oedeem vaak begint in de uiteinden, de handen of de voeten, en zich langzaam naar het centrum van het lichaam toe uitbreid. 

Secondair lymfoedeem
Het lymfoedeem treedt meestal op na een ernstige beschadiging van de lymfevaten of lymfeklieren als gevolg van een operatie of bestraling (postoperatief of postradiogeen). Dit kan zijn na een borstbesparende operatie of een borstamputatie waarbij de lymfeklieren in de oksel zijn weggehaald. Lymfoedeem in de benen kan het gevolg zijn een prostaatoperatie of een tumor in de buik. Lymfoedeem begint met een gevoel van spanning in de huid door de zwelling van bijvoorbeeld borst, arm of been. Lymfoedeem geeft hinder en kan leiden tot ontstekingen (wondroos), gewrichtsklachten en huidklachten 

Een secundair lymfoedeem kan weken tot jaren na een medische ingreep ontstaan. Opvallend is dat dit oedeem altijd begint op de plek waar men de ingreep heeft gedaan (bijvoorbeeld in de oksel regio) waarna het zich langzaam uitbreidt naar de uiteinden (bijvoorbeeld de hand).

Lipoedeem

Wat is lipoedeem?
Lipoedeem
Lipoedeem betekent letterlijk vet- en vochtophoping. Het gaat om een pijnlijke en chronische ziekte. Een officiële ziekte waar tot de dag van vandaag nog geen medicijn voor is uitgevonden. Bij lipoedeem is er een stoornis in de aanmaak van vetweefsel. Bovendien is de afvoer van vocht via de lymfvaten niet optimaal. Gevolg is een onderhuidse ophoping van vet (lip) en vocht (oedeem). Meestal komt het lipoedeem symmetrisch voor op de heupen, bovenbenen en knieën. Kenmerkend is dat bij lipoedeem de vaak dikke benen, ook bij afvallen, dik blijven. Dit heeft vaak de vorm van een (paard)rijbroek. Soms hoopt het vetweefsel zich op rond de enkels (overbloezende enkel). Ook kunnen de armen zijn aangedaan. Handen en voeten zijn echter nooit aangedaan (in tegenstelling tot lymfoedeem). Als lipoedeem niet wordt behandeld, ontwikkelt vaak lymfoedeem (vochtophoping) in een periode van vijftien jaar. Je spreekt dan van een liplymfoedeem ook wel lymfo-lipoedeem genoemd. Regelmatig is er ook een combinatie met spataderen.

Oorzaken van lipoedeem
Over het ontstaan van lipoedeem bestaat nog veel onduidelijkheid. Wel is bekend dat de ziekte zich vrijwel uitsluitend voordoet bij vrouwen en dat de ziekte niet veroorzaakt wordt door teveel eten. Bovendien staat vast dat erfelijke factoren een belangrijke rol spelen. Vaak begint of verergert lipoedeem bij een hormoonwisseling, bijvoorbeeld in de puberteit of na een zwangerschap. Bij wijze van uitzondering speelt de menopauze of een aandoening, zoals een schildklierafwijking, een rol. Naast de abnormale vetverdeling zijn er aanwijzingen dat bij een aantal patiënten ook sprake is van een verminderde afvoer van weefselvocht (lymfe) in combinatie met verslapping van het bindweefsel. Daardoor kan er na verloop van tijd een combinatie ontstaan van lipoedeem en lymfoedeem ook wel lymfo-lipoedeem genoemd. 
Tevens blijkt bij lipoedeem vaak sprake van een zwak houdings- en bewegingsapparaat waarbij de banden (enkels, voeten, knieën) vaak zwak zijn. Bij fysiotherapeutisch onderzoek wordt zo vaak verminderde spierkracht gevonden en zwakke gewrichten en steunweefsel. Soms heeft een patiënt last van doorgezakte voeten.
Factoren die lipoedeem negatief beïnvloeden zijn:

  • aanleg tot overgewicht / vetzucht
  • te grote calorische inname
  • hormonale factoren
  • lang zitten of staan
  • te weinig spierarbeid
  • warmte
  • aanwezigheid van lymfoedeem/veneus oedeem
  • veranderd zelfbeeld 

Herkennen van lipoedeem

Het is belangrijk dat lipoedeem in een vroeg stadium wordt herkend.
Hierdoor wordt de kans op verergering en complicaties mogelijk voorkomen.
 
  • zwaar, drukkend gevoel in de benen
  • pijn in de (opgezwollen) benen
  • cellulitis (ook wel sinaasappelhuid genoemd)
  • snel blauwe plekken
  • kledingmaat van het bovenlichaam en van het onderlichaam verschilt twee tot drie maten 
  • problemen bij het lopen (door schurende huid)
  • gewrichtsproblemen (vooral knieën, maar ook enkelgewricht) 
  • drukpijn (pijn bij slechts lichte aanraking)
  • gewichtsproblemen, zonder aanwijsbare oorzaak


Stadia lipoedeem

Lipoedeem kent verschillende stadia:

Stadium I

In het eerste stadium, dat jarenlang kan bestaan, is de huid zacht en regelmatig van consistentie
Stadium II
In het 
tweede stadium wordt het huidoppervlak gekenmerkt door een grovere structuur, oneffen en harder. We spreken hier van een sinaasappelhuid, vaak wordt deze huid “cellulitis” genoemd. 
Stadium III
In het 
derde stadium zien we grovere stukken vetweefselvermeerdering, walnootachtig van vorm, die de benen van vorm veranderen. In dit stadium komt vaak ook lymfoedeem tot ontwikkeling.

Wil je weten of je de ziekte lipoedeem hebt: vraag het aan je huisarts. Mocht deze het niet weten (dit gebeurt regelmatig, hij/zij kan tenslotte niet van alle specialismen op de hoogte zijn), vraag dan een verwijzing voor een dermatoloog of een huidtherapeut.

Lipoedeem 2


Tarieven

Type behandeling Tarief
Vergoeding door zorgverzekeraar (zie ook tab Vergoedingen) € 0.00